De nazi’s zetten voet aan land in Amerika – Wetter Funkgerät Land
Tijdens de Tweede Wereldoorlog focuste de Kriegsmarine zich bijna geheel op de bouw van U-boten om de geallieerde aanvoerlijnen van Amerika naar Engeland te stoppen.
Nazi-Duitsland bouwde een enorme vloot van U-boten, 1.162 stuks, tussen 1935 en 1945. Tijdens de oorlog gingen 784 U-boten verloren door verbeterde technologie van de geallieerden, zoals radar, sonar, het breken van de Enigma code door Bletchley Park in Engeland, beter escort van de konvooien en het luchtoverwicht van de geallieerden boven de Atlantische Oceaan.
Ook het aantal slachtoffers onder de bemanning van de U-boten was groot: ongeveer 75% kwam om, ongeveer 30.000 van de 40.000 bemanningsleden.
De U-537
De U-537 was van het type IXC/40 van de Kriegsmarine. Zij werd gebouwd in april 1942 door de Deutsche Werft in Hamburg. Zij werd in bedrijf gesteld op 27 januari 1943 met als commandant Peter Schrewe, die het bevel voerde voor bijna twee jaar, tot het verlies van de boot in Azië.
De IXC/40 U-boten waren een beetje groter dan het oorspronkelijke type IXC. De boot had een totale lengte van bijna 77 meter en een hoogte van bijna 10 meter. Twee MAN negencilinder diesel motoren produceerden 4400 paardenkrachten (pk) voor voortstuwing aan de oppervlakte en twee Siemens-Schukert elektromotoren van 1000 pk voor voortstuwing onder water. De boot kon tot 230 meter diep afdalen.
De maximum snelheid boven water was bijna 34 km per uur, onder water 13.5 km. De U-537 was voorzien van 6 torpedobuizen, 22 torpedo’s en het nodige luchtafweergeschut.
Landing in Noord-Amerika
Wat was er zo uniek aan de U-537? De U-537 is de enige U-boot die een missie heeft volbracht in Noord-Amerika. Nazi-Duitsland heeft dus (weliswaar een kleine) missie voltooid op Amerikaans grondgebied en de Amerikanen hebben er nooit van geweten.
De U-537 verliet Bergen in Noorwegen op 30 september 1943 met als doel het opzetten van een automatische weersysteem, codenaam “Kurt” in Martin Bay, Labrador, Newfoundland, toen nog onderdeel van Amerika, nu onderdeel van Canada.
Op de terugtocht werd op 31 oktober de U-537 aangevallen vanuit de lucht met raketten die allemaal het doel misten. Op 10 november werd de U-537 aangevallen vanuit de lucht met dieptebommen. De boot ontsnapte onbeschadigd, maar de volgende dag vond er weer een aanval plaats vanuit de lucht die de boot licht beschadigde. Oppervlakte schepen gingen vervolgens achter de U-537 aan, maar konden haar niet lokaliseren. De U-537 kwam uiteindelijk veilig aan bij Lorient in Bretagne op 8 december.
Het weerstation
Het netwerk van weerstations in Noord-Amerika, Groenland en IJsland gaf de geallieerden een meer accurate weersverwachting dan waarover de Duitsers konden beschikken.
Om betere weersinformatie te krijgen ontwikkelden de Duitsers een automatisch weerstation, Wetter-Funkgerät Land. Er werden er 26 gebouwd door Siemens. Het systeem was opgebouwd uit 10 ronde vaten die allerlei meetapparatuur en batterijen bevatten, één van de vaten was verbonden met een 10 meter hoge antennemast. Het systeem werd gevoed door nikkel-cadmium batterijen die het systeem 6 maanden operationeel konden houden. Zonnepanelen waren in die tijd nog niet voorhanden.
Veertien weerstations werden geplaatst in Groenland, Bear Island, Spitsbergen en Franz Josef Land en vijf werden er geïnstalleerd rond de Barents zee. Twee waren gereserveerd voor plaatsing in Noord-Amerika, maar de U-867 werd tot zinken gebracht door dieptebommen in september 1944 bij een Britse luchtaanval.
De U-537 bereikte wel het einddoel en op 2 oktober arriveerde de U-537 in Martin Bay. De boot was onderweg nog in een storm beland en had belangrijke schade opgelopen, zoals lekkage aan de romp en het verlies van het afweergeschut.
Binnen een uur had een onderzoeksteam een goede locatie gevonden en een installatieteam verliet de U-537 om het weerstation te plaatsen. Andere bemanningsleden gingen aan de slag om de schade aan de romp van het schip te repareren.
Het weerstation werd gecamoufleerd en er werden pakjes Amerikaanse sigaretten achtergelaten om eventuele ontdekkers op het verkeerde been te zetten. Een van de vaten had ook het opschrift “Canadian Meteor Service”. Beide teams werkten ‘s nachts door om Kurt te installeren en de schade aan de boot te repareren. In 28 uur was de missie voltooid en het systeem gecontroleerd, waarna de U-537 weer vertrok.
De weergegevens van Kurt vanuit vijandelijk gebied werden gebruikt om vast te stellen of vliegtuigen wel of niet konden opstijgen, of er sprake was van ijsvorming en of men wel of niet een aanval kon uitvoeren.
Het weerstation functioneerde voor een paar dagen, daarna werden de signalen zwakker en uiteindelijk stopte het systeem na drie weken.
Het weerstation werd vergeten tot 1977 toen geomorfoloog Peter Johnson het ontdekte (een geomorfoloog is een aardwetenschapper die de vormen van het aardoppervlak bestudeert). Hij dacht dat het een Canadese militaire installatie was en noemde het “Martin Bay 7”. Een team van het Canadese Departement van Nationale Verdediging ging in 1981 naar de plaats waar het systeem was gesignaleerd en vonden inderdaad de restanten van het systeem. Weerstation Kurt is nu onderdeel van het Canadian War Museum in Otttawa.
Bronvermelding:
Wikipedia – Weather Station Kurt
Wikipedia U-537